napis fundacja2323napis fundacja fbnapis fundacja yt

  • Home
  • Żywienie
  • Diety
  • Masz pytanie? Napisz do dietetyka klinicznego: zywienie@fundacjazpompa.pl

Dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu - wątrobowa

Dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu

ZASTOSOWANIE DIETY – DLA KOGO?

Dietę tę stosuję się w przypadku zaburzeń funkcjonowania wątroby.

CEL DIETY – PO CO?

Celem diety jest ułatwienie procesu trawienia i utrzymanie prawidłowego stanu odżywienia chorego. Dieta ta pozwala na „odciążenie” wątroby.

Białaczka, jak każda choroba, powoduje zwiększenie wydatku energetycznego organizmu, które wynika ze zmian zachodzących wówczas w organizmie oraz z reakcji obronnej organizmu. Chory do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje więc więcej energii. Należy jednak pamiętać, że u dzieci chorych na białaczkę, zwłaszcza w okresie przyjmowania chemioterapii, mogą występować epizody braku apetytu, a co się z tym wiąże – zmniejszenie ilości przyjmowanych pokarmów (energii). Ponadto układ pokarmowy zużywa energię na proces trawienia – im bardziej trudno strawna potrawa, tym więcej energii jest zużywane na jej strawienie. Dlatego też w celu uniknięcia „zbędnego” zużywania energii, która zdecydowanie bardziej jest potrzebna organizmowi do walki z chorobą, należy podawać choremu dziecku produkty lekkostrawne, nie zalegające w przewodzie pokarmowym.

Podczas leczenia białaczki możemy usłyszeć od lekarza o nieprawidłowych wynikach markerów wątrobowych. Należy wówczas ograniczyć ilość spożywanego tłuszczu. Spowoduje to, że wątroba będzie miała mniej pracy, a to oznacza dla niej mniejszy wysiłek oraz możliwość szybszego powrotu do stanu normalnego.

CHARAKTERYSTYKA DIETY

W diecie lekkostrawnej z ograniczeniem tłuszczu należy zmniejszyć ilości produktów będących źródłem tłuszczu zwierzęcego i cholesterolu. Należy pamiętać, że tłuszcz znajduje się nie tylko w olejach i maśle, ale także w produktach takich jak wędliny, mleko, mięso i jaja.

Z diety należy wykluczyć produkty trudno strawne, długo zalegające w żołądku, wzdymające i ostro przyprawione. Dodatkowo należy ograniczyć spożywanie błonnika pokarmowego – gruboziarniste produkty zbożowe są przeciwwskazane.

TECHNIKI KULINARNE

Potrawy powinny być świeżo przyrządzane, nie przechowywane długo w lodówce.

Do przygotowywania potraw zaleca się takie techniki kulinarne jak:

  • Gotowanie w wodzie,
  • Gotowanie na parze,
  • Duszenie bez wstępnego obsmażania,
  • Pieczenie w folii lub pergaminie,
  • Pieczenie w naczyniach ceramicznych, na ruszcie oraz w opiekaczu elektrycznym.
  • Smażenie tradycyjne,
  • Pieczenie tradycyjne.

Wykluczyć należy:

Tłuszcze należy dodawać do gotowych potraw, na surowo. Zupy i sosy należy zagęszczać zawiesiną z mąki i mleka lub mąki i śmietanki, zaprawą zacieraną z mąki i tłuszczu lub podprawiać żółtkiem. Wykluczyć należy zasmażki.

Warzywa należy podawać gotowane w wodzie, gotowane na parze lub pieczone.

Używane do przygotowywania potraw przyprawy powinny być łagodne, dozwolone w diecie.

ZALECENIA ŻYWIENIOWE

Poniższa tabela przedstawia listę produktów zalecanych w diecie lekkostrawnej z ograniczeniem tłuszczu, zalecanych w umiarkowanej ilości oraz przeciwwskazanych. Produkty zalecane powinny stanowić podstawę diety, produkty zalecane w umiarkowanych ilościach powinny być spożywane okazjonalnie, natomiast produkty przeciwwskazane powinny być zdecydowanie wykluczone z jadłospisu. Należy jednak pamiętać, że poziom tolerancji niektórych produktów może być indywidualny.

 

GRUPA PRODUKTÓW

PRODUKTY ZALECANE

PRODUKTY ZALECANE W UMIARKOWANYCH ILOŚCIACH

PRODUKTY PRZECIWWSKAZANE

Produkty zbożowe


  • mąka pszenna, ziemniaczana
  • makarony bezjajeczne
  • ryż biały
  • kasze: manna, krakowska, jęczmienna, jaglana
  • płatki owsiane, pszenne, kukurydziane
  • pieczywo pszenne, dobrze wypieczone
  • pieczywo mieszane
  • bułki kajzerki
  • grzanki
  • sucharki
  • chrupki kukurydziane

  • kasza gryczana
  • ryż brązowy
  • płatki żytnie
  • pieczywo graham i razowe

 

  • otręby pszenne
  • zarodki pszenne
  • ciasto francuskie
  • bułki maślane
  • pieczywo cukiernicze
  • chleb razowy
  • chleb żytni
  • pieczywo pszenne razowe z soją i słonecznikiem
  • pieczywo z otrębami

 

 

Mleko i produkty mleczne

 


  • chude mleko do 2% tłuszczu
  • chudy jogurt naturalny
  • maślanka (do 0,5l/dzień)
  • kefir
  • mleko acidofilne
  • zsiadłe mleko

 

 

 

  • tłuste mleko i przetwory mleczne (powyżej 2%)
  • mleko skondensowane
  • sery żółte
  • sery pleśniowe
  • sery topione
  • tłuste sery twarogowe
  • sery typu „Fromage” i „Feta”

 

Jaja i potrawy z jaj

 

  • białko jaja
  • jajecznica z białek jaj
  • omlet z białek jaj

 

  • jajecznica na parze
  • jaja na miękko

 

 

  • żółtko
  • jaja gotowane na twardo
  • jaja sadzone
  • jajecznica na smalcu, maśle, boczku i słoninie

 

 Zupy i sosy  
  • chudy rosół na mięsie drobiowym bez skóry
  • Rosół jarski
  • zupy na wywarach warzywnych, podprawiane mlekiem lub jogurtem naturalnym
  • sosy na wywarach warzywnych i drobiowych (bez skóry)
  • zupa jarzynowa, ziemniaczana, przetarta owocowa, krupnik
  • zupy podprawiane zawiesiną z mąki i mleka
  • zupy mleczne
  • sosy łagodne: warzywne, owocowe, zagęszczone zawiesiną z mąki i mleka, mleczne na mleku odtłuszczonym
   
  • tłusty esencjonalny rosół
  • zupy na wywarach z kości, grzybowych, mięsnych, zaprawiane śmietaną, zasmażane, pikantne
  • zupa grochowa, fasolowa, grzybowa, kapuśniak, ogórkowa
  • sosy majonezowe, śmietanowe i na tłustych wywarach mięsnych
  • buliony zaciągane żółtkiem
  • sosy ostre: chrzanowy, musztardowy, grecki
  • sos śmietanowy

Dodatki do zup

 
  • bułka
  • grzanki
  • kasza manna i jęczmienna
  • ryż biały
  • ziemniaki
  • lane ciasto na białkach
  • makaron nitki bezjajeczny

 

  •  groszek ptysiowy bez żółtek
 
  • kluski francuskie
  • kluski kładzione
  • groszek ptysiowy na całych jajach
  • grube makarony
  • łazanki
  • nasiona roślin strączkowych
  • jaja

Mięso i wędliny, drób

 
  • cielęcina
  • chuda wołowina
  • jagnięcina
  • mięso z indyka i kurczaka bez skóry
  • dziczyzna
  • konina
  • mięso z królika
  • wędliny drobiowe
  • szynka bez przerostów tłuszczu
  • chuda pieczeń na zimno
  • cielęcina i drób w galarecie
 
  • chuda wieprzowina (szynka, polędwica, schab)
  • chuda wołowina (polędwica)
  • parówki cielęce
 
  • wieprzowina
  • baranina
  • tłuste mięso wołowe
  • mięso z kaczki i gęsi
  • mięso mocno peklowane
  • serca, mózg, wątroba, skórki z drobiu, ozory
  • wędliny drobno mielone
  • pasztetowa, kaszanka, salceson, salami
  • parówki, mielonka
  • konserwy mięsne
  • flaki
  • kiszka

Ryby i owoce morza

 
  • dorsz
  • mintaj
  • flądra
  • sola
  • pstrąg strumieniowy
  • szczupak
  • lin
  • sandacz
  • morszczuk
  • halibut
  • rak
  • płoć
  • halibut biały
  • płastuga
 
  • młody karp
  • leszcz
  • karmazyn
 
  • pstrąg tęczowy
  • sardynka
  • śledź
  • makrela
  • łosoś
  • węgorz
  • konserwy rybne w oleju
  • krewetki
  • małże
  • kraby
  • kawior
  • sum
  • tłusty karp
  • tołpyga
  • halibut niebieski
  • pikling

Potrawy z mięsa i ryb

 
  • mięso gotowane
  • mięso duszone bez uprzedniego obsmażania
  • mięso pieczone w folii i naczyniu żaroodpornym
  • ryby gotowane, duszone bez obsmażania, pieczone w folii lub na pergaminie
  • pulpety rybne
  • ryba w galarecie
  • potrawki
   
  • mięso panierowane
  • mięso smażone
  • ryby smażone w panierce
  • ryby duszone z uprzednim obsmażaniem
  • ryby pieczone tradycyjnie z dodatkiem tłuszczu (smalcu, masła, boczku, margaryny)
  • potrawy marynowane i wędzone

Potrawy z mąki i kasz

 
  • pierogi leniwe z chudego sera twarogowego
  • budynie z kasz (jęczmiennej, manny, krakowskiej, kukurydzianej)
 
  • kluski ziemniaczane z gotowanych ziemniaków
  • pierogi z owocami, z chudym serem twarogowym, z chudym mięsem
  • naleśniki smażone bez tłuszczu na patelni teflonowej
 
  • naleśniki smażone na tłuszczu z mięsem
  • pączki
  • faworki
  • racuchy
  • kruszonka
  • krakersy
  • paluszki
  • knedle

Potrawy z warzyw i grzybów

 
  • warzywa gotowane w wodzie i na parze
  • warzywa duszone bez dodatku tłuszczu
  • sałatki i surówki z olejem roślinnym lub jogurtem
  • risotto
   
  • warzywa i grzyby smażone z dodatkiem tłuszczu
  • sałatki z majonezem
  • bigos
  • fasolka po bretońsku

Tłuszcze

 
  • margaryny roślinne kubkowe
  • śmietana jogurtowa 9%
  • oleje: rzepakowy niskoerukowy, sojowy, kukurydziany, z pestek winogron, z kiełków pszenicy
  • oliwa z oliwek (na zimno)
 
  • masło
  • olej słonecznikowy (na zimno)
 
  • smalec
  • słonina
  • boczek
  • łój
  • masło klarowane
  • podgardle
  • margaryny twarde
  • śmietana powyżej 10%

Warzywa i grzyby

 
  • buraki
  • ogórki
  • pomidory bez skórki
  • sałata zielona, lodowa
  • brokuły
  • kalafior
  • seler
  • pietruszka
  • cukinia
  • bakłażan
  • młode szparagi
  • dynia
  • kabaczki
 
  • kwaszona kapusta
  • fasolka szparagowa
  • szpinak
  • rabarbar
  • marchew
 
  • cebula, czosnek, por
  • kapusta biała, czerwona, włoska (szczególnie w połączeniu z mięsem i cebulą)
  • groch
  • fasola
  • soja
  • grzyby
  • świeże ogórki
  • rzodkiewka
  • rzepa
  • kalarepa
  • groszek zielony
  • warzywa marynowane i solone

Ziemniaki i potrawy z ziemniaków

 
  • ziemniaki gotowane
  • ziemniaki pieczone w mundurkach
  • puree ziemniaczane bez dodatku tłuszczu
 
  • ziemniaki pieczone w folii
 
  • frytki
  • sałatka ziemniaczana z majonezem
  • placki ziemniaczane
  • ziemniaki smażone lub podsmażane
  • chipsy

Owoce i przetwory owocowe

 
  • jabłka (świeże bez skórki, pieczone, gotowane)
  • banany
  • pomarańcze
  • mandarynki
  • grejpfruty
  • truskawki
  • maliny
  • jeżyny
  • brzoskwinie
  • morele
  • kompoty owocowe z niewielkim dodatkiem cukru
  • sok z cytryny
 
  • marmolady i dżemy niskosłodzone
  • kiwi
  • melon
  • wiśnie
 
  • śliwki
  • czereśnie
  • agrest
  • porzeczki
  • awokado
  • owoce niedojrzałe
  • owoce nadpsute
  • kompoty i dżemy wysokosłodzone
  • winogrona
  • gruszki
  • daktyle
  • czereśnie
  • figi
  • arbuz
  • owoce marynowane

Orzechy i nasiona

 
  • Odtłuszczone siemię lniane mielone
   
  • nasiona słonecznika
  • nasiona dyni
  • nasiona sezamu
  • siemię lniane w ziarenkach nieodtłuszczone
  • wszystkie orzechy

Cukier i słodycze


  • miód pszczeli

 

  • cukier
 
  • słodziki
  • cukierki
  • czekolada
  • pralinki
  • batony
  • ciastka kruche
  • chałwa

Desery

 
  • ciasto drożdżowe
  • biszkopt
  • ciasto z owocami
  • galaretka
  • kisiel
  • budyń na chudym mleku
  • sorbety
  • musy i przeciery owocowe
  • kompoty przetarte
  • bezy
  • suflety
 
  • sernik na chudym twarogu
  • ciastka z małą ilością tłuszczu i jaj
 
  • torty
  • ptysie
  • sernik
  • lody kremowe
  • bita śmietana
  • tłuste ciasta
  • desery z używkami
  • czekolada, batony
  • chałwa
  • słodycze zawierające kakao i orzechy

Przyprawy

 
  • anyż
  • koper
  • pietruszka
  • goździki
  • cynamon
  • jagody jałowca
  • oregano
  • kwasek cytrynowy
  • sok z cytryny
  • rzeżucha
  • melisa
  • cynamon
  • majeranek
  • wanilia
 
  • sól
  • przecier pomidorowy
  • keczup
  • przy indywidualnej tolerancji niewielkie ilości czosnku, cebuli, mielonej słodkiej papryki i pieprzu ziołowego
  • estragon
  • bazylia
  • tymianek
  • kminek
  • gałka muszkatołowa
  • liść laurowy
  • ziele angielskie
 
  • pieprz naturalny
  • papryka ostra
  • chilli
  • curry
  • ocet
  • musztarda
  • gorczyca

Napoje

 
  • woda mineralna niegazowana
  • herbaty owocowe
  • herbaty ziołowe
  • herbata czarna (słaby napar)
  • kawa zbożowa
  • rozcieńczone soki owocowe i warzywne
  • koktajle mleczne
  • soki owocowo-warzywne
  • napoje mleczno owocowe

 

  • słaba kawa
 
  • mocna kawa ziarnista
  • woda gazowana
  • napoje gazowane
  • alkohole
  • kakao
  • płynna czekolada
  • mocna herbata

 

dietą w tle